Rivieren in Duitsland kaart bekijken

De meeste Duitse rivieren volgen de algemene noord-noordwestelijke helling van het land en monden uiteindelijk uit in de Noordzee. De belangrijkste uitzondering op deze regel is de Donau, die ontspringt in het Zwarte Woud en in oostelijke richting stroomt, zoals aangegeven op de kaart van de rivieren in Duitsland, en ongeveer de grens markeert tussen het Midden-Duitse Upland en het Alpenvoorland. De Donau ontspringt aan een reeks zijrivieren aan de rechteroever van de Alpen, die, doordat zij afhankelijk zijn van het smelten van sneeuw in het voorjaar en de zomer, voor een bijzonder ongelijkmatig stroomregime zorgen. Verdere uitzonderingen zijn de Altmühl en de Naab, die in zuidelijke richting uitmonden in zijrivieren op de noordoever van de Donau, en de Havel, die in zuidelijke, westelijke en noordelijke richting stroomt voordat hij in de Elbe uitmondt. Het debiet van de rivieren houdt voornamelijk verband met het klimaat, zij het niet op een eenvoudige manier; in heel Duitsland, behalve in het Alpengebied, is het rivierdebiet bijvoorbeeld het grootst in de winter wanneer de verdamping laag is, terwijl in het laagland de regenval het grootst is in de zomer

De meest majestueuze van de rivieren die door Duitsland stromen is de Rijn. Hij ontspringt in het oosten van Centraal-Zwitserland en stroomt westwaarts door het Bodenmeer, om vervolgens langs het Zwarte Woud naar het noorden te stromen, dwars door het Midden-Duitse Upland. Onder Bonn mondt de Rijn uit in een brede vlakte, en ten westen van Emmerich komt hij Nederland binnen om uit te monden in de Noordzee. De Rijn behoort tot twee soorten rivierregimes zoals aangegeven op de rivierenkaart van Duitsland. De Rijn ontspringt in de Alpen en profiteert allereerst van het extreem overvloedige Alpenregime, waardoor de stromen in het late voorjaar en de zomer door het smelten van de sneeuw worden overstroomd. Vervolgens ontvangt de Rijn via zijn zijrivieren - de Neckar, de Main en de Moezel - de afwatering van het Midden-Duitse Upland en het oostelijke deel van Frankrijk, wat bijdraagt aan een maximale afvoer in de winter

De Wezer en de Elbe ontspringen in het Midden-Duitse Upland en steken de Noord-Duitse Laagvlakte over om in de Noordzee uit te monden, zoals u kunt zien op de kaart van de rivieren in Duitsland. De noordwaarts stromende Oder (met zijn zijrivier, de Neisse) passeert het noordoostelijke deel van het land en een klein deel van Polen alvorens uit te monden in de Oostzee. De scheepvaart op deze rivieren wordt in de zomer vaak gehinderd door laag water en in de winter door ijs, dat in oostelijke richting toeneemt. De loop van de rivieren in het noordelijk laagland vertoont een opvallend patroon: de rivieren volgen de stroomgeulen (Urstromtäler) die aan de rand van de terugtrekkende ijskappen door het ijs zijn uitgeslepen voordat zij door de volgende stuwwal naar het noorden breken. Dit patroon maakte het aanleggen van kanalen die de Rijn met Berlijn en de rivieren Elbe en Oder verbonden, zeer gemakkelijk.